Mahsup Nedir? Mahsup Etmek Ne Demek?

Mahsup, iki taraf arasındaki karşılıklı borç ve alacağın birbirinden düşülerek yalnız farkın ödenmesi ya da kayıtta kalmasıdır.

Son güncelleme · 5 Kasım 2026

Mahsup, iki taraf arasındaki karşılıklı borç ve alacağın birbirinden düşülerek yalnız farkın ödenmesi ya da kayıtlarda kalmasıdır. Örneğin bir firmadan 50.000 TL alacaklı, aynı firmaya 30.000 TL borçluysanız mahsup sonrası karşı tarafın size 20.000 TL borcu kalır. Hukukta bu işlemin adı takastır; muhasebede ise para hareketi olmadan yapılan bu kayıt mahsup fişiyle girilir.

“Mahsup etmek” günlük dilde “hesaptan düşmek” anlamında da kullanılır: avansın faturadan mahsubu, iadenin açık bakiyeden mahsubu gibi. Her durumda ortak nokta, iki ayrı ödemenin yerine tek bir net tutarın konuşulmasıdır.

Mahsup nerelerde kullanılır?

  • Aynı firmayla hem alış hem satış yapıyorsanız: satış alacağı ile alış borcu birbirinden düşülür.
  • Alınan ya da verilen avansın, sonradan kesilen faturadan düşülmesi.
  • Müşteri iadesinin, müşterinin açık borcundan düşülmesi.
  • Pazaryeri hakedişinde komisyon, kargo ve diğer kesintilerin satış bedelinden düşülerek net tutarın ödenmesi.
  • Vergi alacağının vergi borcuna mahsubu: bu işlem vergi dairesi usulüne tabidir, mali müşavirinizle yürütün.

Mahsubun hukuki dayanağı: takas

Türk Borçlar Kanunu’nun 139. maddesine göre iki kişi karşılıklı olarak bir miktar para ya da özdeş edimleri birbirine borçluysa ve her iki borç da muaccelse (ödeme zamanı gelmişse), her biri alacağını borcuyla takas edebilir. Kanunun 143. maddesine göre takas, borçlunun takas iradesini alacaklıya bildirmesiyle gerçekleşir ve iki borç, daha az olan tutar kadar sona erer.

Uygulamada anlaşmazlığı önlemek için mahsup, iki tarafın cari bakiyesinin karşılaştırıldığı yazılı bir mutabakat ya da mahsup yazısıyla belgelenir.

Örnek mahsup kaydı

Örnek Ticaret, Örnek Ambalaj’a 50.000 TL’lik ürün satmış, aynı firmadan 30.000 TL’lik koli almıştır. İki firma mahsupta anlaşır: Örnek Ambalaj’ın müşteri carisindeki 50.000 TL borç ile tedarikçi carisindeki 30.000 TL alacak birbirinden düşülür. Kasaya ya da bankaya para girmez; geriye Örnek Ambalaj’ın ödeyeceği 20.000 TL kalır.

Mahsuptan önce iki tarafın ekstrelerini karşılaştırın. TicariHub’da cari ekstreyi dışa aktarabilir, isteğe bağlı aylık ekstre/mutabakat e-postasını açabilirsiniz; bu özellik varsayılan olarak kapalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Mahsup ne demek?

Mahsup, karşılıklı borç ve alacağın birbirinden düşülmesi, yani hesaptan düşme demektir. İki ayrı ödeme yerine yalnız fark ödenir ya da kayıtta kalır.

Mahsup ile takas aynı şey mi?

Büyük ölçüde evet. Takas, Türk Borçlar Kanunu’ndaki hukuki adıdır; mahsup ise muhasebe ve günlük ticari dilde aynı işlemi anlatır.

Mahsup için karşı tarafın onayı gerekir mi?

Kanunda takas, koşulları sağlandığında borçlunun takas iradesini alacaklıya bildirmesiyle gerçekleşir (TBK md. 143). Uygulamada yine de iki tarafın bakiyede mutabık kaldığını gösteren yazılı belge hazırlamak önerilir.

Mahsup fişi nedir?

Kasa ya da banka hareketi içermeyen muhasebe kayıtlarının girildiği fiştir. Karşılıklı borç-alacak düşme, avans kapatma ve düzeltme kayıtları mahsup fişiyle yapılır.

Kaynaklar

Mevzuat değişebilir; uygulamadan önce güncel hâlini kaynaktan ya da mali müşavirinizden doğrulayın.

  1. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (md. 139, 143 — takas) — Mevzuat Bilgi Sistemi · erişim 5 Kasım 2026

İlgili Araç ve Sayfalar

İlgili Terimler

Bu işleri elle yapmayın

TicariHub; sipariş, e-fatura, stok, kargo ve ön muhasebeyi 30+ kanalda tek panelden otomatik yönetir.