E-ticarette en pahalı yanılgı, kârı satış fiyatına bakarak hesaplamaktır. 1.000 TL'ye sattığınız ürünün hesabınıza yatan karşılığı, kesintilerden sonra bambaşka bir rakamdır. Bu yazıda pazaryeri hakediş matematiğini kalem kalem açıyoruz — böylece hangi üründe, hangi kanalda gerçekten para kazandığınızı bilerek fiyat kurarsınız.
Hakedişin Anatomisi
Müşterinin ödediği tutardan size ulaşana kadar sırasıyla şu kesintiler yapılır: pazaryeri komisyonu (kategoriye ve platforma göre değişen oran), varsa kargo ve hizmet bedelleri, ve hakediş ödemesi sırasında kesilen %1 e-ticaret stopajı (KDV hariç tutar üzerinden; satıcı adına devlete peşin vergi olarak yatırılır, yıl sonunda mahsup edilir).
Bunlara dönemsel olarak iade kesintileri, ceza/iptal kalemleri ve kampanya katılım bedelleri eklenebilir. Yani net hakediş formülü kabaca şudur: satış fiyatı − komisyon − kargo/hizmet − stopaj ± dönemsel kalemler.
Komisyon Oranını Nereden Öğrenirsiniz?
Her pazaryerinin komisyon tablosu kendi satıcı panelinde yayınlanır ve oranlar kategori, alt kategori hatta satıcı seviyesine göre değişir. İnternette dolaşan "güncel komisyon listeleri" çoğu zaman eskimiştir; tek güvenilir kaynak kendi panelinizdeki güncel orandır.
Fiyat kurarken kritik kural: oranı bir kez öğrenip unutmayın. Pazaryerleri oranları dönemsel olarak güncelleyebilir; özellikle kampanya dönemlerinde ek kesintiler devreye girebilir. Hakediş ekstrenizi her dönem satır satır kontrol etmek, sessiz oran değişikliklerini yakalamanın tek yoludur.
Aynı Ürün, Farklı Kanal, Farklı Kâr
Çok kanallı satışta aynı ürün Trendyol'da kârlı, başka bir platformda zararına olabilir: komisyon oranları, kargo anlaşmaları ve kampanya yapıları kanaldan kanala değişir. Bu yüzden kârlılığı toplam ciro üzerinden değil, ürün × kanal kırılımında izlemek gerekir.
Pratik öneri: her ürün için kanal bazında bir "asgari satış fiyatı" belirleyin — maliyet + kesintiler + hedef kâr marjını karşılayan taban fiyat. Kampanyaya girerken bu tabanın altına inip inmediğinizi kontrol edin.
Bu Hesabı Elle Yapmak Zorunda Değilsiniz
Sipariş hacmi büyüdükçe hakediş takibini Excel'de sürdürmek imkânsızlaşır: her kanalın ekstre formatı farklıdır, kesinti kalemleri değişkendir ve iadeler geriye dönük düzeltme yaratır.
TicariHub siparişlerinizi tutar detaylarıyla toplar, faturaya esas tutarı pazaryerinin kendi verdiği değerlerden alır (örneğin N11'de satıcı indirimi düşülmüş net tutar) ve zararına satış uyarısı gibi otomatik kontroller sunar. Muhasebeci köprüsüyle kanal bazlı kayıtlar da düzenli akar.