Cari Borç Yaşlandırma Nedir? Yaşlandırma Raporu Nasıl Hazırlanır?

Cari borç yaşlandırma, müşteri ya da tedarikçi bakiyelerini vadeden bu yana geçen güne göre 0–30, 31–60, 61–90 ve 90+ gün dilimlerine ayıran analizdir.

Son güncelleme · 5 Kasım 2026

Cari Borç Yaşlandırma, müşterilerin ya da tedarikçilerin açık bakiyelerini faturaların vadesinden bu yana geçen gün sayısına göre 0–30, 31–60, 61–90 ve 90 gün üstü gibi dilimlere ayıran analizdir. Toplam alacağın ne kadarının yeni, ne kadarının gecikmiş olduğunu gösterir ve tahsilat önceliğini belirlemeye yarar. Alacak yaşlandırma ya da yaşlandırma raporu olarak da bilinir.

Müşteri tarafında yapılan analiz alacak yaşlandırma, tedarikçi tarafında yapılan borç yaşlandırma adını alır. İkincisi, hangi ödemenin geciktiğini ve hangi tedarikçiye önce ödeme yapılması gerektiğini gösterir.

Yaşlandırma nasıl yapılır?

  • Bir rapor tarihi seçin (ör. ay sonu).
  • Her müşterinin kapanmamış faturalarını vade tarihleriyle listeleyin; tahsilatlar en eski faturadan başlayarak düşülmüş olsun.
  • Her fatura için rapor tarihi ile vade tarihi arasındaki gün sayısını hesaplayın.
  • Faturaları gün sayısına göre dilimlere yerleştirin: vadesi gelmemiş, 0–30, 31–60, 61–90, 90+.
  • Müşteri bazında ve toplamda her dilimin tutarını ve payını çıkarın.

Örnek: alacak yaşlandırma tablosu

Rapor tarihi 31 Ekim 2026 olsun. Örnek Market’in açık faturaları: vadesi 15 Kasım’da gelecek 6.000 TL (vadesi gelmemiş), vadesi 20 Ekim olan 12.000 TL (11 gün, 0–30), vadesi 15 Eylül olan 8.500 TL (46 gün, 31–60), vadesi 10 Ağustos olan 4.000 TL (82 gün, 61–90) ve vadesi 20 Haziran olan 2.500 TL (133 gün, 90+). Toplam açık bakiye 33.000 TL’dir.

Örnek Kırtasiye’nin ise vadesi gelmemiş 10.000 TL ve 0–30 diliminde 5.000 TL faturası var. Tabloda iki müşterinin toplam açık alacağı 48.000 TL’dir; bunun 6.500 TL’si (yaklaşık %13,5) 60 günü geçmiştir ve tamamı Örnek Market’e aittir. Tahsilat önceliği bu müşterinin 90+ ve 61–90 dilimindeki faturalarıdır.

Yaşlandırma raporu nasıl okunur?

TicariHub’da yaşlandırmayı cari ekstredeki fatura ve tahsilat hareketlerinden çıkarabilirsiniz; cari ekstre dışa aktarılabilir. Vade/alacak gecikmesi uyarısı ve aylık ekstre/mutabakat e-postası isteğe bağlıdır ve varsayılan olarak kapalıdır.

  • 60 ve 90 gün üstü dilimlerin toplam içindeki payını aydan aya izleyin; pay büyüyorsa tahsilat zayıflıyor demektir.
  • Aynı müşterinin bakiyesi her ay bir sonraki dilime kayıyorsa yeni veresiye ya da vadeli satışı durdurun.
  • Tedarikçi tarafında yaşlandırma, hangi ödemenin geciktiğini ve ilişkiyi riske attığını gösterir.
  • Uzun süre tahsil edilemeyen alacağın muhasebe ve vergi açısından nasıl ele alınacağını mali müşavirinizle konuşun.

Alacak yaşlandırma tablosu (rapor tarihi 31.10.2026, tutarlar TL, örnek)

MüşteriVadesi gelmemiş0–30 gün31–60 gün61–90 gün90+ günToplam
Örnek Market6.00012.0008.5004.0002.50033.000
Örnek Kırtasiye10.0005.00000015.000
Toplam16.00017.0008.5004.0002.50048.000
Pay%33,3%35,4%17,7%8,3%5,2%100

Sık Sorulan Sorular

Yaşlandırma vade tarihine mi fatura tarihine mi göre yapılır?

Gecikmeyi ölçmek için vade tarihi esas alınır. Vade tanımlanmamış satışlarda fatura tarihi kullanılır; hangi esası seçtiğinizi raporun başlığına yazın ki dönemler karşılaştırılabilsin.

Kısmi ödemeler yaşlandırmada nasıl dağıtılır?

Ödeme belirli bir faturaya karşılık yapılmadıysa en eski açık faturadan başlayarak kapatmak yaygın uygulamadır. Böylece eski dilimler önce temizlenir ve rapor gerçek gecikmeyi gösterir.

Fatura tarihine göre ortalama vade nasıl hesaplanır?

Her faturanın tutarı vade gün sayısıyla çarpılır, sonuçlar toplanır ve toplam tutara bölünür. Örneğin 30 gün vadeli 10.000 TL ve 60 gün vadeli 20.000 TL için (300.000 + 1.200.000) ÷ 30.000 = 50 gündür.

Yaşlandırma raporu ne sıklıkla hazırlanmalı?

Ayda bir, ay sonu itibarıyla hazırlamak yeterlidir. Vadeli satışı çok olan işletmelerde iki haftada bir kontrol, gecikmeyi daha küçükken yakalar.

İlgili Araç ve Sayfalar

İlgili Terimler

Bu işleri elle yapmayın

TicariHub; sipariş, e-fatura, stok, kargo ve ön muhasebeyi 30+ kanalda tek panelden otomatik yönetir.