Vade Farkı Nedir? Vade Farkı Nasıl Hesaplanır?

Vade farkı, bir borcun ileri tarihte ödenmesi ya da geç ödenmesi karşılığında, genellikle aylık oran ve gün sayısıyla hesaplanan ek bedeldir.

Son güncelleme · 5 Kasım 2026

Vade Farkı, bir borcun peşin yerine ileri bir tarihte ödenmesi ya da vadesinde ödenmeyip gecikmesi karşılığında satıcının istediği ek bedeldir. Genellikle aylık bir oran üzerinden, tanınan ya da gecikilen gün sayısına göre hesaplanır. Ticari hayatta hem vadeli satışta fiyata eklenen fark hem de geç ödemeye sonradan yansıtılan bedel için kullanılır.

Vade farkı, iki taraf arasında önceden konuşulduğunda sorunsuz işler: oran, hangi günden itibaren işleyeceği ve nasıl belgeleneceği sipariş formunda, teklifte ya da sözleşmede yazılı olmalıdır. Sonradan habersiz eklenen fark, çoğu zaman müşteriyle anlaşmazlığa yol açar.

Vade farkı nasıl hesaplanır?

Örnek: 50.000 TL’lik fatura vadesinden 45 gün geç ödeniyor ve taraflar aylık %3 vade farkında anlaşmış. Basit hesapla 50.000 × 0,03 × 45 ÷ 30 = 2.250 TL vade farkı çıkar. Bileşik hesapla 50.000 × (1,03^1,5 − 1) ≈ 2.266,79 TL’dir. Kısa sürelerde iki yöntem birbirine yakındır; sözleşmede hangisinin uygulanacağını yazın.

  • Basit hesap: Vade Farkı = Tutar × (Aylık Oran ÷ 100) × (Gün Sayısı ÷ 30)
  • Bileşik hesap: Vade Farkı = Tutar × [(1 + Aylık Oran ÷ 100)^(Gün ÷ 30) − 1]
  • Yıllık oran verilmişse: Vade Farkı = Tutar × (Yıllık Oran ÷ 100) × (Gün ÷ 365)

Vade farkına KDV uygulanır mı?

Evet. Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 24. maddesine göre vade farkı, fiyat farkı, kur farkı ve faiz gibi gelirler KDV matrahına dahildir. Bu yüzden vade farkı sonradan talep edildiğinde genellikle ayrı bir faturayla belgelenir ve üzerinden KDV hesaplanır.

Uygulanacak KDV oranı, belge türü ve faturanın düzenlenme zamanı için mali müşavirinize danışın. Yukarıdaki örnekteki 2.250 TL, KDV hariç tutardır.

Vade farkı ile erken ödeme iskontosu ilişkisi

Vade farkı geç ödemeyi pahalılaştırır, erken ödeme (nakit) iskontosu ise vadesinde ya da erken ödemeyi ödüllendirir. Birçok işletme ikisini birlikte kullanır: peşin ödemede %2 iskonto, 30 günden sonra aylık vade farkı gibi.

Müşteri tarafında da hesap yapmak gerekir: aylık %3 vade farkı yıllık basit hesapla %36 demektir. Bu oran, müşterinin kredi maliyetinden yüksekse erken ödemeyi tercih etmesi beklenir.

Sık Sorulan Sorular

Vade farkı nasıl hesaplanır?

En yaygın yöntemde tutar, aylık oran ve gün sayısıyla çarpılıp 30’a bölünür. 20.000 TL için aylık %2,5 ve 60 gün: 20.000 × 0,025 × 60 ÷ 30 = 1.000 TL.

Vade farkı faturası kesilir mi?

Vade farkı KDV matrahına dahil olduğu için sonradan talep edildiğinde genellikle fatura ile belgelenir. Belge türü ve zamanlaması için mali müşavirinizin görüşünü alın.

Vade farkı oranı ne kadar olabilir?

Oran taraflar arasında kararlaştırılır; piyasa faizi, enflasyon ve müşterinin ödeme geçmişi dikkate alınır. Sözleşmede oran yazmıyorsa uygulanacak bedel için hukuk danışmanınıza başvurun.

Kaynaklar

Mevzuat değişebilir; uygulamadan önce güncel hâlini kaynaktan ya da mali müşavirinizden doğrulayın.

  1. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (md. 24, 25) — Mevzuat Bilgi Sistemi · erişim 5 Kasım 2026

İlgili Araç ve Sayfalar

İlgili Terimler

Bu işleri elle yapmayın

TicariHub; sipariş, e-fatura, stok, kargo ve ön muhasebeyi 30+ kanalda tek panelden otomatik yönetir.