Stok kodu, ürününüzün satılabilir her türevine (renk, beden, hacim) sizin verdiğiniz benzersiz, kısa ve anlamlı bir koddur. En yaygın yöntem kategori, model, renk ve beden kısaltmalarını tireyle birleştirmektir: TSH-1042-SYH-M gibi. Kod bir kez verildikten sonra değiştirilmez ve başka bir ürüne verilmez; barkoddan farklı olarak onu siz belirlersiniz.
Bu yazıda iyi bir stok kodunun kurallarını, örnek şemaları, varyantların nasıl kodlanacağını, stok kodu ile barkod ve model kodu arasındaki farkı ve kodların pazaryeri eşleştirmesine etkisini anlatıyoruz.
Stok kodu, barkod ve model kodu arasındaki fark
Üç kod sık karıştırılır, ama her biri farklı bir soruya cevap verir: barkod “bu ürün dünyada hangisi?”, model kodu “bu ürün hangi ürün ailesinden?”, stok kodu ise “benim depomda bu hangi kalem?” sorusunu cevaplar.
| Kod | Kim verir? | Neyi tanımlar? | Örnek | Trendyol’daki alan |
|---|---|---|---|---|
| Barkod (GTIN) | GS1 firma önekiyle üretici ya da marka sahibi | Ticari ürünün tek bir türevini, dünya çapında | 8691234000014 | barcode (en çok 40 karakter) |
| Model kodu | Satıcı | Varyantları bir araya toplayan ana ürünü | TSH-1042 | productMainId (“Model Kodu”, en çok 40 karakter) |
| Stok kodu (SKU) | Satıcı | Deposundaki tek bir kalemi (renk + beden dahil) | TSH-1042-SYH-M | stockCode (satıcı stok kodu, en çok 100 karakter) |
İyi bir stok kodunun kuralları
Bu kurallar küçük görünür ama ürün sayısı binleri bulduğunda fark yaratır. Türkçe karakterli bir kod bazı yazılımlarda, Excel aktarımlarında ve barkod etiketlerinde bozulabilir; “ŞAL-01” yerine “SAL-01” yazmak bu riski ortadan kaldırır.
Kısaltmaları rastgele değil bir sözlükle seçin. Örneğin renk için SYH (siyah), BYZ (beyaz), LCV (lacivert); kategori için TSH (tişört), PNT (pantolon), AYK (ayakkabı) gibi üç harfli sabit bir liste hazırlayın ve yeni bir renk geldiğinde listeye ekleyin. Aynı rengi bir üründe SYH, diğerinde SIY yazmak, filtrelemeyi ve raporlamayı bozar.
- Benzersiz: aynı kod iki farklı kaleme verilmez; varyantın her türevinin kendi kodu olur.
- Değişmez: ürün satışa çıktıktan sonra kod değiştirilmez; değişiklik geçmiş satışlarla bağı koparır.
- Kısa: 8–16 karakter çoğu katalog için yeter; etikette ve ekranda okunur kalır.
- Sade karakter: büyük harf, rakam ve tire kullanın; boşluk, Türkçe karakter ve özel işaretlerden kaçının.
- Karışmayan harfler: O ile 0, I ile 1 karışır; kısaltmalarda bunları kullanmamak okuma hatasını azaltır.
- Sabit uzunluk: model numarasını 1042 yerine 01042 gibi sabit haneyle yazmak sıralamayı düzgün tutar.
Stok kodu nasıl oluşturulur? Üç örnek şema
Doğru şema kataloğunuzun yapısına bağlıdır. Aşağıdaki üç şema farklı işletme türlerinde en sık kullanılanlardır; hangisini seçerseniz seçin, kuralı yazılı hâle getirip ekibinizle paylaşın.
Şema seçerken kodun ne kadar bilgi taşıyacağına dikkat edin. Fiyat, tedarik tarihi ya da kampanya gibi değişebilen bilgileri koda koymayın; bu bilgiler değiştiğinde kod da değişmek zorunda kalır. Kodda yalnız ürünün kalıcı özellikleri (kategori, model, renk, beden, ölçü) bulunmalıdır.
| Şema | Örnek | Uygun olduğu durum | Dikkat |
|---|---|---|---|
| Kategori-Model-Renk-Beden | TSH-1042-SYH-M | Giyim, ayakkabı, renkli ve bedenli ürünler | Renk ve beden kısaltmalarının listesini sabitleyin. |
| Marka-Ürün-Ölçü | ORN-KUPA-350-BYZ | Ev-yaşam, kozmetik, hacim ya da ölçü farkı olan ürünler | Ölçüyü birimiyle yazın (350 ml için 350). |
| Sıralı numara + varyant eki | 100245-02 | Çok geniş, sık değişen katalog | Kod tek başına anlam taşımaz; ürün kartına bakmak gerekir. |
Varyantlı ürünlerde stok kodu nasıl verilir?
Varyantlı üründe model kodu ortak, stok kodu her varyanta özeldir. Bir tişört modelinin üç rengi ve üç bedeni varsa tek bir model kodu ve dokuz ayrı stok kodu olur. Trendyol’un dokümanına göre model kodu (productMainId) satıcının belirlediği ana ürün kodudur ve varyantları gruplar; aynı modelin varyantlarında bu değer aynı tutulur.
Pazaryerinde bir varyantı sonradan eklemek gerekirse aynı model koduyla yeni bir stok kodu ve yeni bir barkod açarsınız; mevcut varyantların kodlarına dokunmazsınız. Varyantın satışı bittiğinde de kodu silmek yerine pasife almak, geçmiş siparişlerin ve iadelerin doğru ürünle eşleşmeye devam etmesini sağlar.
Hacim ya da adet farkı olan ürünlerde ölçüyü kodun içine açıkça yazın: DET-10L ve DET-20L gibi. “10 Lt” ile “20 Lt” ürün adında birbirine çok benzer; kodda ölçü yoksa en kolay karışan varyantlar bunlardır.
| Model kodu | Renk | Beden | Stok kodu | Barkod |
|---|---|---|---|---|
| TSH-1042 | Siyah (SYH) | S | TSH-1042-SYH-S | Her varyanta ayrı GTIN |
| TSH-1042 | Siyah (SYH) | M | TSH-1042-SYH-M | Her varyanta ayrı GTIN |
| TSH-1042 | Beyaz (BYZ) | S | TSH-1042-BYZ-S | Her varyanta ayrı GTIN |
| TSH-1042 | Beyaz (BYZ) | M | TSH-1042-BYZ-M | Her varyanta ayrı GTIN |
Barkod stok kodunun yerine geçer mi?
Geçmez; ikisi birlikte kullanılır. GS1 Türkiye’ye göre GTIN, bir ürün için dünya çapında benzersiz bir kimlik numarasıdır; GTIN-13 firmaya tahsis edilen GS1 firma öneki, firmanın her ticari ürününe verdiği ürün numarası ve Modulo-10 yöntemiyle hesaplanan kontrol basamağından oluşur.
GS1 ayrıca ürün numaraları verilirken herhangi bir gruplama, sınıflama ya da kodlama yapılmamasını, numaraların her yeni ürün için birer artan sırayla verilmesini ister. Yani barkod bilerek anlamsızdır: numaraya bakıp ürünün rengini ya da bedenini anlayamazsınız. Stok kodu tam tersine, deponuzda ve ekranda okunabilen anlamlı bir koddur. Barkod okutulur, stok kodu okunur. Kendi markanızla ürettiğiniz ürünlerde GS1 standardında barkod için GS1 Türkiye’den firma öneki alırsınız; başkasının markasını satıyorsanız ürünün üzerindeki üretici barkodunu kullanırsınız.
Pazaryerinde satıcı stok kodu alanı
Pazaryerleri ürün yüklerken barkodun yanında satıcının kendi kodunu da ister. Trendyol’da bu alan stockCode’dur ve dokümanda “tedarikçi iç sistemindeki unique stok kodu” olarak tanımlanır; en çok 100 karakter olabilir. Siparişlerde de ürünün satıcı stok kodu gelir; depoda hangi rafa gideceğinizi bu kod söyler.
Trendyol’da barkod en çok 40 karakterdir ve özel karakter olarak yalnız nokta, tire ve alt tire kabul edilir. Onaylanmış bir üründe barkod, model kodu, marka ve kategori güncellenemez. Bu yüzden kodlarınızı ilk ilan yüklemesinden önce kesinleştirin. Hepsiburada ve diğer pazaryerlerinde de satıcı stok kodu alanı bulunur; alan adını ve uzunluk sınırını ilgili satıcı panelinden kontrol edin.
Stok kodu ürün eşleştirmeyi nasıl etkiler?
Birden fazla kanalda satış yapıyorsanız aynı ürünün her kanaldaki ilanını tek stok kaydına bağlamanız gerekir. Bunun en güvenilir yolu, bütün kanallarda aynı stok kodunu ya da barkodu kullanmaktır: kodlar birebir tuttuğunda eşleştirme otomatik ve güvenilir yapılır.
Ürün adına göre eşleştirme cazip görünür ama risklidir. Pazaryerleri başlıkları farklı biçimlerde ister; aynı ürün bir kanalda “Siyah Tişört M Beden”, diğerinde “Erkek Basic Tişört Siyah - M” olarak görünür. Daha tehlikelisi, adı neredeyse aynı olan iki varyantın birbirine bağlanmasıdır; bu durumda bir varyantın satışı diğerinin stoğunu düşürür.
Bu riski sıfırlamanın yolu, ilan açarken satıcı stok kodu alanını boş bırakmamaktır. Her kanaldaki ilanın satıcı stok kodu sizin ana stok kodunuzla aynıysa, kanal sayısı arttıkça eşleştirme işi büyümez.
Tedarikçi kodu mu, kendi stok kodunuz mu?
Bayilik ya da dropshipping modelinde ürünleri tedarikçinin kataloğundan satıyorsanız tedarikçinin kendi stok kodları vardır. İki yol izlenebilir: tedarikçi kodunu aynen kendi stok kodunuz yapmak ya da kendi şemanızla yeni kod verip tedarikçi kodunu ayrı bir alanda saklamak.
Tek tedarikçiyle çalışıyorsanız tedarikçi kodunu kullanmak eşleştirmeyi kolaylaştırır. Birden fazla tedarikçiden aynı tür ürünü alıyorsanız kodlar çakışabilir; bu durumda kodun başına tedarikçi kısaltması eklemek (ABC-10234 gibi) hem çakışmayı önler hem de ürünün hangi tedarikçiden geldiğini kodda gösterir. Hangi yolu seçerseniz seçin, pazaryeri ilanındaki satıcı stok kodu alanına aynı kodu yazın.
Stok kodu nerelerde kullanılır?
İyi verilmiş bir stok kodu işletmenin her köşesinde işe yarar: depodaki raf etiketinde, paketleme listesinde, sayım cetvelinde, kargo etiketinin içerik satırında, iade kontrolünde ve satış raporlarında. Müşteri hizmetleri ekibi de bir şikâyette ürünü adıyla değil koduyla aradığında yanlış ürün konuşma ihtimali azalır.
Faturada ürün adının yanında stok kodunu göstermek, özellikle kurumsal müşterilerin iade ve sipariş takibini kolaylaştırır. Raporlarda ise kodun kategori kısmı, satışları kategori bazında gruplamayı ek bir alana gerek kalmadan mümkün kılar.
Mevcut kataloğu yeniden kodlamak
Yeniden kodlamayı yoğun satış döneminin dışında, birkaç kategoride deneyerek başlatın. Bütün kataloğu bir günde değiştirmek, eşleşmeleri ve depo düzenini aynı anda bozabilir.
- 1
Envanteri çıkarın
Tüm ürünleri, varyantlarıyla ve her kanaldaki mevcut kodlarıyla tek bir listede toplayın.
- 2
Şemayı yazılı hâle getirin
Kategori, renk ve beden kısaltmalarının sabit listesini çıkarın; yeni ürünlerde de aynı listeyi kullanın.
- 3
Eski–yeni kod tablosu hazırlayın
Her eski kodun karşısına yeni kodu yazın; geçmiş satış ve iade kayıtlarını bu tabloyla izlersiniz.
- 4
Önce kendi sisteminizde güncelleyin
Ürün kartlarındaki stok kodlarını güncelleyin, ardından kanallardaki satıcı stok kodu alanlarını değiştirin. Onaydan sonra değiştirilemeyen alanlara (Trendyol’da barkod ve model kodu) dokunmayın.
- 5
Raf ve etiketleri yenileyin
Depodaki raf etiketlerini yeni kodlarla değiştirin; paketleme ekibi yeni kodu ilk günden görsün.
Sık yapılan stok kodu hataları
Bu hataların çoğu ilk ürün yüklemesinde fark edilmez; stok tutarsızlığı, yanlış ürün gönderimi ya da çifte satış olarak aylar sonra ortaya çıkar.
- Varyantlara aynı stok kodunu vermek; renk ve beden stokları birbirine karışır.
- Barkodu stok kodu olarak kullanmak; depo ekibi kodu okuyup ürünü tanıyamaz.
- Her kanalda farklı kod kullanmak; eşleştirme elle ve isimle yapılmak zorunda kalır.
- Kodları zamanla değiştirmek; geçmiş satış ve iade raporları kopar.
- Hacim ya da adet farkını koda yazmamak.
TicariHub’da stok kodu ve eşleştirme
TicariHub’da her ürün kartında stok kodu ve barkod alanları bulunur; varyantlı ürünlerde her varyant kendi kaydıyla izlenir. Kanallardaki ilanlar ürünlerinize bağlanırken barkodu ya da stok kodu birebir tutanlar toplu ve otomatik eşleştirilir. İsim benzerliği yalnız öneri olarak sunulur ve sizin onayınızla bağlanır; ölçüsü farklı varyantlar (“10 Lt” ile “20 Lt” gibi) birbirine önerilmez.
Eşleşme kurulduktan sonra bağlı kanallardan gelen siparişler aynı stok kaydını düşürür. Kanallara stok gönderimi varsayılan olarak kapalıdır; açtığınızda yalnız stok gönderimini destekleyen kanallara gider. Stok sayımında, barkodla giriş-çıkışta ve Fatura Kes ekranında ürünleri barkod okuyucuyla ya da telefon kamerasıyla okutabilirsiniz.
