Pazaryeri hakediş ödemelerinde "stopaj" satırını gören birçok satıcı aynı soruyu soruyor: bu kesinti nedir, neden yapılır ve ödediğim para nereye gider? Elektronik ticarete getirilen stopaj düzenlemesiyle aracı platformlar, satıcılara yaptıkları ödemelerden %1 oranında vergi kesintisi yapmakla yükümlü kılındı.
Bu yazıda düzenlemeyi satıcı gözüyle ele alıyoruz: kimi kapsar, nasıl hesaplanır ve muhasebenizde nasıl görünmelidir. Oran ve kapsam mevzuatla değişebilir; kesin bilgi için mali müşavirinize ve GİB duyurularına başvurun.
Kimden Kesilir, Kimden Kesilmez?
Kesinti, pazaryerleri (aracı hizmet sağlayıcıları) üzerinden satış yapan tüm satıcıları kapsar — şahıs şirketi ya da sermaye şirketi olmanız fark etmez. Trendyol, Hepsiburada, N11, Amazon gibi platformlardan aldığınız her hakediş ödemesinde bu kesintiyi görürsünüz.
Buna karşılık kendi web siteniz (İdeasoft, Ticimax, İkas, Shopify, WooCommerce vb. altyapılar) üzerinden doğrudan yaptığınız satışlar bu stopajın kapsamında değildir; çünkü arada kesinti yapmakla yükümlü bir aracı platform yoktur. Çok kanallı satış yapan işletmeler için bu ayrım, kanal bazlı kârlılık hesabında önemlidir.
Nasıl Hesaplanır?
Stopaj, satışın KDV hariç tutarı üzerinden %1 olarak hesaplanır. Pazaryeri, müşteriden tahsil ettiği tutarı size aktarırken önce kendi komisyonunu, sonra bu stopajı keser ve kalan tutarı hakediş olarak öder.
Kritik nokta şudur: kesilen para pazaryerinin cebine gitmez. Sizin adınıza, "peşin ödenen vergi" olarak devlete yatırılır. Yani bu bir ek maliyet değil, yıl sonunda ödeyeceğiniz verginin önden tahsil edilmesidir.
Mahsup: Ödediğiniz Stopaj Geri Gelir
Yıl boyunca hakedişlerinizden kesilen stopajların toplamı, yıllık gelir vergisi veya kurumlar vergisi beyannamenizde hesaplanan vergiden düşülür (mahsup edilir). Kesilen stopaj hesaplanan vergiden fazlaysa, fazlalık ilgili mevzuat çerçevesinde iade veya diğer borçlara mahsup konusu olabilir.
Bunun pratikte tek şartı, kesintilerin kayıtlarınızda doğru izlenmesidir. Hangi pazaryerinin hangi ay ne kadar stopaj kestiğini belgeleyemezseniz mahsup süreci zorlaşır. Bu yüzden hakediş ekstrelerini düzenli arşivlemek ve muhasebenize kanal bazında işlemek gerekir.
Satıcı İçin Pratik Sonuçlar
Birincisi: nakit akışı planınızı hakedişin brütü üzerinden değil, komisyon ve stopaj sonrası net tutar üzerinden yapın. İkincisi: kanal bazlı kârlılık hesabına stopajı dahil edin; pazaryeri satışı ile kendi siteniz üzerinden satış arasındaki maliyet farkının bir kalemi de budur.
TicariHub, pazaryeri siparişlerinizi tutar detaylarıyla (komisyon, kesintiler, faturaya esas tutar) tek panelde toplar ve muhasebeci köprüsüyle kayıtlarınızın kanal bazında düzenli tutulmasına yardımcı olur. Böylece yıl sonunda mahsup için gereken veri zaten elinizin altındadır.