İstisna Faturası Nedir? İstisna Kodları Ne Anlama Gelir?

İstisna faturası, KDV Kanunu’nda istisna sayılan bir işlem için KDV hesaplanmadan düzenlenen ve istisna sebebi kodla gösterilen faturadır.

Son güncelleme · 5 Kasım 2026

İstisna Faturası, KDV Kanunu’na göre vergiden istisna tutulan bir mal teslimi ya da hizmet için KDV hesaplanmadan düzenlenen faturadır. e-Fatura ve e-Arşivde fatura tipi olarak ISTISNA seçilir ve istisnanın dayanağı bir kodla belirtilir; örneğin 301 kodu, KDV Kanunu’nun 11/1-a maddesi kapsamındaki mal ihracatını gösterir.

KDV’nin sıfır olması belgeyi tek başına istisna faturası yapmaz. GİB’in kod listesinde, istisna olmayan ancak 0 KDV’li fatura düzenlenmesi gereken durumlar için ayrı bir kod (351) bulunur. Hangi kodu kullanacağınızı işlemin mevzuattaki dayanağı belirler.

İstisna kodları nereden bulunur?

İstisna kodları GİB’in UBL-TR Kod Listeleri’nde yayımlanır ve zaman zaman güncellenir; örneğin GİB, Eylül 2025’te istisna listesine 344 kodunu ekledi. Faturayı kesmeden önce entegratörünüzün güncel listeyi kullandığından emin olun. Aşağıdaki tabloda sık görülen kodlardan bir seçme var.

İhracatta istisna faturası

Mal ihracatında fatura yurt dışındaki alıcı adına KDV hesaplanmadan düzenlenir ve istisna kodu olarak 301 kullanılır. KDV Genel Uygulama Tebliği’ne göre mal ihracına ilişkin istisna, ihracatın gerçekleştiği dönemin KDV beyannamesinde 301 kodlu satırla beyan edilir; fatura ihracattan önceki bir dönemde kesilmiş olsa bile beyan ihracat dönemine yapılır.

Posta ve hızlı kargo yoluyla yapılan ihracat, aynı Tebliğ’e göre gümrük müdürlüğünce elektronik ortamda onaylanan elektronik ticaret gümrük beyannamesi (ETGB) ile tevsik edilir. Ayrıntılar için ETGB ve mikro ihracat terimlerine bakın.

İstisna faturası ile ihraç kayıtlı fatura aynı mı?

Değildir. UBL-TR kod listesinde ihraç kayıtlı satışlar ile DİİB ve geçici kabul rejimi kapsamındaki satışlar için ayrı bir fatura tipi (IHRACKAYITLI) vardır. Bu satışlar KDV Kanunu’nun 11/1-c maddesindeki ihraç kaydıyla teslim usulüne bağlıdır ve istisna faturasından farklı kurallarla düzenlenir. Hangi tipin işleminize uyduğunu mali müşavirinizle netleştirin.

TicariHub’da istisna faturası

TicariHub’da istisna faturası yalnız mikro ihracat için ve yalnız Kolaybi bağlantısıyla kesilir: e-Arşiv, KDV %0, istisna kodu 301. Bunun için platform onayı ve firma ayarlarında varsayılan olarak kapalı gelen “İhracat faturası” seçeneğinin açılması gerekir. İhraç kayıtlı fatura, gümrük beyannameli ihracat e-Faturası ve diğer istisna kodlarıyla fatura TicariHub’dan kesilmez.

UBL-TR Kod Listesi’nden seçme istisna kodları (Kod Listeleri V1.43; kontrol: 5 Kasım 2026)

KodKod listesindeki adıNot
30111/1-a Mal İhracatıYurt dışındaki alıcıya mal satışı
30211/1-a Hizmet İhracatıYurt dışındaki müşteriye hizmet
30813/d Teşvikli Yatırım Mallarının TeslimiYatırım teşvik belgesi kapsamında
31114/1 Uluslararası Taşımacılık
33513/n Basılı Kitap ve Süreli Yayınların Teslimleri
350DiğerleriListede ayrı kodu olmayan istisnalar
351KDV - İstisna Olmayan Diğerİstisna değil; 0 KDV’li fatura gereken diğer durumlar

Sık Sorulan Sorular

e-Arşiv istisna faturası nasıl kesilir?

Fatura tipi ISTISNA seçilir, ilgili satırlarda KDV %0 yazılır ve istisna sebebi kodu (örneğin mal ihracatı için 301) girilir. Bu alanlar entegratörünüzün ya da GİB portalının fatura sayfasında yer alır. Kodun işleminize uyduğunu kesimden önce mali müşavirinizle teyit edin.

301 kodu ne demek?

301, GİB’in UBL-TR kod listesinde KDV Kanunu’nun 11/1-a maddesi kapsamındaki mal ihracatını gösteren istisna kodudur. Hizmet ihracatı için 302 kodu kullanılır. Mal ihracatı KDV beyannamesinde de 301 kodlu satırla beyan edilir.

KDV’si %0 olan her fatura istisna faturası mıdır?

Hayır. Kod listesinde 351 kodu, istisna olmayan ancak 0 KDV’li fatura oluşturulması gereken durumlar için ayrılmıştır. Bir faturanın istisna faturası olması için işlemin KDV Kanunu’nda istisna olarak sayılması gerekir.

İstisna faturası KDV beyannamesinde nasıl gösterilir?

Mal ihracatı, ihracatın gerçekleştiği dönemin KDV beyannamesinde istisnalar bölümündeki 301 kodlu satırla beyan edilir; ihracat bedeli gümrük beyannamesinin kapanma tarihindeki TCMB döviz alış kuruyla TL’ye çevrilir. Diğer istisnaların beyanını mali müşavirinizle netleştirin.

Kaynaklar

Mevzuat değişebilir; uygulamadan önce güncel hâlini kaynaktan ya da mali müşavirinizden doğrulayın.

  1. GİB UBL-TR 1.2.1 Kılavuzları: Kod Listeleri V1.43, Genel Açıklamalar, Fatura (ebelge.gib.gov.tr) · erişim 5 Kasım 2026
  2. Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği (mevzuat.gov.tr, güncel metin) · erişim 5 Kasım 2026
  3. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (mevzuat.gov.tr) · erişim 5 Kasım 2026
  4. GİB e-Belge Duyuruları (ebelge.gib.gov.tr) · erişim 5 Kasım 2026

İlgili Araç ve Sayfalar

İlgili Terimler

Bu işleri elle yapmayın

TicariHub; sipariş, e-fatura, stok, kargo ve ön muhasebeyi 30+ kanalda tek panelden otomatik yönetir.