Emniyet Stoğu Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Emniyet stoğu (güvenlik stoğu), beklenmedik talep artışı ya da tedarik gecikmesinde stoksuz kalmamak için tutulan yedek miktardır.

Son güncelleme · 5 Kasım 2026

Emniyet Stoğu, beklenenden fazla satış ya da tedarikçinin geç teslim etmesi gibi durumlarda stoksuz kalmamak için normal ihtiyacın üzerinde tutulan yedek stoktur. Güvenlik stoğu ya da tampon stok olarak da anılır. Normal koşullarda bu miktara dokunulmaması hedeflenir; yalnız talep ya da tedarik planın dışına çıktığında devreye girer ve satış kaybını önler.

Emniyet stoğu bedava değildir: depoda bekleyen her adet sermaye bağlar, yer kaplar ve eskime riski taşır. Bu yüzden amaç olabildiğince çok yedek tutmak değil, stoksuz kalma maliyetiyle stok tutma maliyeti arasında dengeyi bulmaktır.

Emniyet stoğu nasıl hesaplanır?

Basit yöntem az veriyle çalışır ve küçük işletmeler için yeterlidir. İstatistiksel yöntem satış dalgalanmasını daha iyi yansıtır ama en az birkaç aylık günlük satış verisi ister.

  • Basit yöntem: Emniyet Stoğu = (En Yüksek Günlük Satış × En Uzun Tedarik Süresi) − (Ortalama Günlük Satış × Ortalama Tedarik Süresi)
  • İstatistiksel yöntem: Emniyet Stoğu = Z × Günlük Satışın Standart Sapması × √Tedarik Süresi
  • Z katsayısı hedeflenen hizmet düzeyidir: %90 için yaklaşık 1,28, %95 için 1,65, %99 için 2,33

Örnek: iki yöntemle emniyet stoğu

Bir ürün ortalama günde 12 adet, en yoğun günlerde 20 adet satıyor. Tedarik süresi ortalama 5 gün, en uzun 7 gün. Basit yöntemle emniyet stoğu (20 × 7) − (12 × 5) = 140 − 60 = 80 adettir.

Aynı ürünün günlük satışının standart sapması 4 adet olsun. %95 hizmet düzeyi için 1,65 × 4 × √5 = 1,65 × 4 × 2,236 ≈ 14,8, yani yaklaşık 15 adet çıkar. Basit yöntem en kötü günle en uzun gecikmenin aynı anda geldiğini varsaydığı için çok daha temkinli bir sonuç verir; hangisini seçeceğiniz stoksuz kalmanın size maliyetine bağlıdır.

Emniyet stoğu nerede kullanılır?

Emniyet stoğu, kritik stok seviyesinin (yeniden sipariş noktasının) bir parçasıdır: kritik stok = günlük satış × tedarik süresi + emniyet stoğu. Emniyet stoğunu artırmak siparişi daha erken verdirir.

Birden çok pazaryerinde satıyorsanız tamponun bir başka işlevi daha vardır: stok kanallara gecikmeyle düşerse son birkaç adet aynı anda iki kanalda satılabilir. Kanallara stoğun tamamını değil, son birkaç adedi düşülmüş miktarı açmak bu fazla satış riskini azaltır; bu kararı ürün bazında kendiniz verirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Emniyet stoğu ile kritik stok farkı nedir?

Emniyet stoğu dokunulmaması hedeflenen yedektir. Kritik stok ise bu yedeğe tedarik süresince satılacak miktarın eklenmesiyle bulunan sipariş verme eşiğidir.

Emniyet stoğu hangi ürünlerde yüksek tutulur?

Satışı dalgalı, kampanyaya duyarlı ya da tedariki uzun ve belirsiz ürünlerde (ör. yurt dışından gelen mal) yüksek tutulur. Satışı istikrarlı ve tedarikçisi söz verdiği günde teslim eden üründe düşük bir yedek yeterlidir.

Her ürün için emniyet stoğu tutmak gerekir mi?

Gerekmez. Stoksuz kalınca satışı ve mağaza puanını en çok etkileyen, çok satan ürünlerde tutun; yavaş dönen ürünlerde yedek stok, ölü stoğa dönüşebilir.

İlgili Araç ve Sayfalar

İlgili Terimler

Bu işleri elle yapmayın

TicariHub; sipariş, e-fatura, stok, kargo ve ön muhasebeyi 30+ kanalda tek panelden otomatik yönetir.