FIFO Nedir? İlk Giren İlk Çıkar Yöntemi Nasıl Hesaplanır?

FIFO (First In, First Out — ilk giren ilk çıkar), satılan malın maliyetini önce en eski alışlardan düşen stok maliyeti yöntemidir.

Son güncelleme · 5 Kasım 2026

FIFO, İngilizce “First In, First Out” ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede ilk giren ilk çıkar yöntemi olarak bilinir. Satılan malın maliyeti hesaplanırken stoğa ilk giren partinin maliyeti önce kullanılır; o parti bitince sıradaki alışa geçilir. Böylece elde kalan stok en son alınan fiyatlarla değerlenmiş olur ve fiyatlar değiştikçe kâr hesabı alış sırasını izler.

FIFO hem fiziksel bir depo kuralı hem de bir maliyet hesaplama yöntemidir. Depoda eski partiyi önce sevk etmek son kullanma tarihli ürünlerde bozulmayı önler; muhasebede ise hangi alış fiyatının satılan malın maliyetine yazılacağını belirler. İkisi aynı şey değildir: rafta karışık sevk etseniz de maliyeti FIFO ile hesaplayabilirsiniz.

Örnek: FIFO ile satılan malın maliyeti

Örnek Ticaret mart ayında aynı üründen iki parti alıyor ve ay içinde 150 adet satıyor (tablo). FIFO’da satılan 150 adedin ilk 100’ü 50 TL’lik ilk partiden, kalan 50’si 60 TL’lik ikinci partiden düşülür: 100 × 50 + 50 × 60 = 5.000 + 3.000 = 8.000 TL satılan malın maliyetidir. Elde kalan 50 adet ikinci partinin fiyatıyla 50 × 60 = 3.000 TL değerindedir.

Satışlar adedi 90 TL’den (KDV hariç) yapıldıysa hasılat 150 × 90 = 13.500 TL, FIFO’ya göre brüt kâr 13.500 − 8.000 = 5.500 TL olur.

FIFO ile ağırlıklı ortalama maliyet farkı

Ağırlıklı ortalama yöntemde iki partinin toplam maliyeti toplam adede bölünür: (5.000 + 6.000) ÷ 200 = 55 TL. Satılan malın maliyeti 150 × 55 = 8.250 TL, kalan stok 50 × 55 = 2.750 TL, brüt kâr 13.500 − 8.250 = 5.250 TL çıkar.

Fiyatların yükseldiği dönemde FIFO satılan malın maliyetini daha düşük, kârı ve kalan stok değerini daha yüksek gösterir; fiyatlar düşerken tersi olur. Toplam maliyet değişmez, yalnız dönemler arasında farklı dağılır.

  • FIFO: maliyet alış sırasını izler, kalan stok güncel fiyata yakındır.
  • Ağırlıklı ortalama: dalgalanmayı yumuşatır, hesabı daha basittir.
  • Hangi yöntemi seçerseniz seçin dönemden döneme tutarlı uygulayın.

Vergi açısından FIFO kullanılabilir mi?

Vergi Usul Kanunu’nun 274. maddesi emtianın maliyet bedeliyle değerleneceğini söyler; maliyetin FIFO ya da ortalama yöntemle bulunmasına ilişkin uygulamayı ve defterinize hangi yöntemin işleneceğini mali müşavirinizle netleştirin.

Ürün bazında kârı doğru görmek için hangi yöntemi kullanırsanız kullanın ürün kartındaki maliyeti güncel tutun. TicariHub’ın kârlılık raporu, ürüne girdiğiniz maliyetle sipariş bazında kâr hesaplar.

Mart ayı alış ve satış hareketleri (örnek)

TarihHareketAdetBirim maliyetTutar
1 MartAlış (1. parti)10050 TL5.000 TL
15 MartAlış (2. parti)10060 TL6.000 TL
20 MartSatış150FIFO: 100 × 50 + 50 × 608.000 TL maliyet
31 MartKalan stok5060 TL3.000 TL

Sık Sorulan Sorular

FIFO ne demek?

FIFO, “First In, First Out” yani ilk giren ilk çıkar demektir. Stoğa ilk giren malın önce satıldığı varsayılır ve satılan malın maliyeti en eski alış fiyatından hesaplanır.

FIFO ile LIFO arasındaki fark nedir?

LIFO (son giren ilk çıkar) satılan malın maliyetini en son alıştan başlatır; FIFO ise en eski alıştan. Türkiye’de uygulanabilecek yöntemi mali müşavirinize sorun.

FIFO yöntemi hangi ürünlerde depoda da uygulanmalı?

Son kullanma tarihi olan gıda, kozmetik ve takviye ürünlerinde eski partiyi önce sevk etmek bozulma ve iade riskini azaltır. Bu, maliyet yönteminden bağımsız bir depo kuralıdır.

Kaynaklar

Mevzuat değişebilir; uygulamadan önce güncel hâlini kaynaktan ya da mali müşavirinizden doğrulayın.

  1. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (md. 185, 186, 274) — Mevzuat Bilgi Sistemi · erişim 5 Kasım 2026

İlgili Araç ve Sayfalar

İlgili Terimler

Bu işleri elle yapmayın

TicariHub; sipariş, e-fatura, stok, kargo ve ön muhasebeyi 30+ kanalda tek panelden otomatik yönetir.