XML entegrasyonu kurulduğunda iş hafifler; ama hatalar da otomatikleşir. Elle güncellemede bir yanlış fiyat bir ilanı etkiler, XML'de ise aynı ayarı kullanan bütün ilanları. Bu yüzden XML entegrasyonunda dikkat edilmesi gereken şey hız değil, kontroldür. Aşağıda tedarikçi XML'inden Trendyol, Hepsiburada, N11 ve ÇiçekSepeti gibi pazaryerlerine stok ve fiyat aktarırken en sık görülen on hatayı ve her birinin pratik önlemini sıraladık.
1. Ürünleri adına göre eşleştirmek
Ürün adı eşleştirme anahtarı olarak güvenilmezdir. “Kolye 45 cm” ile “Kolye 50 cm”, “Ruj No:12” ile “Ruj No:21” ad benzerliğiyle kolayca karışır ve yanlış ilana yanlış fiyat ve stok yazılır.
Önlem: eşleştirmeyi stok kodu ya da barkodla kurun. Tedarikçinin kodları sizinkilerden biraz farklıysa (örneğin başta bir önek) anahtar dönüşümü tanımlayın; ad benzerliğini en fazla öneri olarak kullanın, otomatik bağlamayın.
2. KDV dahil ve hariç fiyatı karıştırmak
Tedarikçi XML'lerinde son kullanıcı fiyatı genellikle KDV dahil, bayi fiyatı ise çoğunlukla KDV hariç gelir. Bayi fiyatını KDV dahil sanıp üzerine kâr eklemek, fiyatı KDV oranı kadar düşük hesaplamak demektir; kâr sandığınız tutarın önemli kısmı vergiye gider.
Önlem: alan eşlemesinde her fiyat alanı için KDV dahil/hariç bilgisini açıkça işaretleyin. Bayi fiyatını taban alıyorsanız önce KDV'yi ekleyen, sonra kâr oranını uygulayan bir kural kullanın ve sonucu deneme raporunda birkaç ürün üzerinde elle sağlayın.
3. Ondalık ayıracını yanlış okumak
“1.249,90” ile “1249.90” aynı fiyattır; ama yanlış yorumlanırsa biri 1,24 TL'ye, diğeri 124.990 TL'ye dönüşebilir. Bu hata özellikle tedarikçi dosya biçimini değiştirdiğinde ortaya çıkar.
Önlem: ondalık ayıracını analiz sırasında belirleyip açık bir ayar olarak kaydedin. Ayrıca büyük değişim eşiği kullanın: TicariHub'da yeni fiyat mevcut fiyattan varsayılan olarak %50'den fazla saparsa gönderilmez, onaya bekletilir. Ayıraç hatası böylece pazaryerine ulaşmadan yakalanır.
4. Karakter kodlamasını gözden kaçırmak
Türkçe karakterler bozuk geliyorsa (ü yerine ü gibi) dosya yanlış kodlamayla okunuyordur. Stok kodlarında Türkçe harf varsa bu yalnız görüntü sorunu değildir; kod eşleşmez ve ürün güncellenmez.
Önlem: kodlamayı dosyanın bildiriminden ve içeriğinden algılayan bir okuyucu kullanın. TicariHub UTF-8 okunamayan dosyayı Türkçe kodlamayla (windows-1254) yeniden okur ve bunu bir uyarıyla bildirir; böylece sorun sessizce geçmez.
5. XML okunamayınca stokları sıfırlamak
Tedarikçinin sunucusu birkaç dakika yanıt vermediğinde ya da dosya yarım indiğinde, korumasız bir sistem bunu “ürünler bitti” diye yorumlayıp bütün ilanları 0'a çekebilir. Ertesi okumada her şey düzelse bile kapanıp açılan ilanlar sıralamada geri düşer.
Önlem: okunamayan ya da çözümlenemeyen dosyada hiçbir şeyi değiştirmeyin. TicariHub'da XML'e ulaşılamazsa ya da dosya bozuksa pazaryerindeki değerler olduğu gibi kalır. Dosya okunuyor ama ürün sayısı son başarılı okumaya göre birden düştüyse (varsayılan: ürün sayısı %80'in altına indiyse ya da görülen ürünlerin %20'sinden fazlası kaybolduysa) çalıştırma durur ve sizden onay ister.
6. Tedarikçinin geçici “hepsi 0” dosyasına güvenmek
Bazı tedarikçiler bakım ya da sayım sırasında dosyadaki bütün adetleri 0 yayınlar. Ürünler listede durduğu için ürün kaybı korumasına takılmaz, ama sonuç aynıdır: bütün ilanlar satışa kapanır.
Önlem: toplu sıfır koruması. TicariHub'da daha önce stoğu olan ürünlerin varsayılan olarak yarısından fazlası (ve en az 20 ürün) aynı okumada 0 gelirse çalıştırma durur. Siz durumu kontrol edip “Doğruladım, devam et” demeden stoklar sıfırlanmaz.
7. Tedarikçinin bütün stoğunu göstermek
Tedarikçinin elindeki 300 adet yalnız size ayrılmış değildir; aynı stoğu başka bayiler de satar. Bütün adedi göstermek, tedarikçide biten ürünü sizin satmaya devam etmeniz demektir.
Önlem: güvenlik payı (gösterilen adet = tedarikçi adedi − birkaç adet), en fazla gösterilecek adet sınırı ve eşik altında kapatma. Örneğin adet 3'ün altına inince ilan 0'a çekilir, adet geri gelince kendiliğinden açılır.
8. Tek fiyat kuralını bütün pazaryerlerine uygulamak
Pazaryerlerinin komisyon oranları ve kargo koşulları farklıdır. Bütün kanallara aynı kâr oranını uygulamak, komisyonu yüksek kanalda marjın erimesi demektir.
Önlem: kuralı pazaryeri başına kurun. TicariHub'da her pazaryerinin kendi taban fiyatı, kâr oranı, sabit eki, yuvarlaması ve kâr tabanı vardır; komisyon oranını yazarsanız marj hesabı ve düşük marj uyarısı da buna göre yapılır.
9. “Gönderdim, tamam” varsaymak
Pazaryeri API'sinin isteği kabul etmesi, değerin ilana uygulandığını göstermez. Toplu işlemler kuyruğa alınır ve bir kısmı sonradan reddedilebilir; ilan satışa kapalı ya da onay bekliyor olabilir, değer pazaryerinin bir kuralına takılabilir. Bunu bilmeyen satıcı ilanın güncel olduğunu sanar.
Önlem: doğrulama. TicariHub pazaryerinin toplu işlem sonucunu sorgular ve gönderimden sonra ilanları geri okuyup beklenen değerle karşılaştırır. Tutmayan değer bir kez yeniden denenir; yine tutmazsa ya da pazaryeri değeri kesin olarak reddederse pazaryerinin gerekçesiyle birlikte raporlanır ve size bildirilir.
10. Önizlemeden canlıya almak
İlk kurulumda en riskli an, ayarların ilk kez bütün katalog üzerinde çalıştığı andır. Bu çalıştırmayı doğrudan canlıda yapmak, olası bir ayar hatasını pazaryerinde keşfetmek demektir.
Önlem: deneme çalıştırması. Neyin değişeceğini, neyin bekletileceğini ve neyin kapatılacağını önce listede görün; TicariHub'da deneme hiçbir şey göndermez ve ayarlar değiştiyse ya da deneme 24 saatten eskiyse etkinleştirmeden önce yenilenmesi istenir.
Bonus: sık atlanan iki hata daha
XML'den düşen ürünleri unutmak: tedarikçi bir ürünü listeden kaldırdığında ilan pazaryerinde son bilinen adetle açık kalabilir. Önlem, “XML'de olmayan ürünü 0'a çek” kuralını bilinçli olarak açmak ve ürünün kaç ardışık okumada görünmediğini sayarak uygulamaktır. Ardışık okuma sayısını 2 ya da daha fazla seçerseniz (varsayılan 1) tek seferlik eksik bir dosya ilanı kapatmaz; gerçekten kaldırılan ürün de satılmaya devam etmez.
Para birimini gözden kaçırmak: bazı tedarikçiler fiyatı döviz cinsinden yayınlar. Döviz fiyatını TL sanmak ürünü onlarca kat ucuza satmak demektir. TicariHub dövizli beslemelerde fiyatı TCMB döviz satış kuruyla TL'ye çevirir; kur alınamazsa ya da 96 saatten eskiyse fiyatı değiştirmez, stok güncellemesine devam eder.
Kurulumdan önce 10 maddelik kontrol listesi
Yukarıdaki hataları kurulum sırasında yakalamak için şu listeyi kullanabilirsiniz: (1) Eşleştirme anahtarı stok kodu ya da barkod mu? (2) Her fiyat alanının KDV dahil/hariç bilgisi doğru işaretlendi mi? (3) Ondalık ayıracı doğru mu? (4) Türkçe karakterler önizlemede düzgün görünüyor mu? (5) XML okunamazsa değerlerin değişmeyeceğini ve toplu kayıp korumasının açık olduğunu kontrol ettiniz mi?
(6) Toplu sıfır koruması açık mı? (7) Güvenlik payı, en fazla adet ve eşik altında kapatma kararlarını verdiniz mi? (8) Her pazaryeri için ayrı fiyat kuralı ve kâr tabanı tanımlı mı? (9) Gönderilen değerlerin geri okunup okunmadığını çalıştırma geçmişinde görebiliyor musunuz? (10) Deneme raporunu en az birkaç ürün için elle hesaplayarak doğruladınız mı?
Bu listeyi yalnız ilk kurulumda değil, tedarikçi dosya biçimini değiştirdiğinde ya da yeni bir pazaryeri eklediğinizde de tekrar gözden geçirin. Tedarikçi tarafındaki küçük bir biçim değişikliği, sizin tarafınızda büyük bir fiyat ya da stok hatasına dönüşebilir.
Sonuç: hız değil kontrol
Bu on hatanın ortak noktası, hepsinin tek bir ayarla yüzlerce ilana yayılabilmesidir. İyi bir XML entegrasyonu bu yüzden yalnız hızlı güncellemez; şüpheli durumda durur, size sorar ve yaptığı her değişikliği doğrular. Kurulum sırasında bu on maddeyi bir kontrol listesi olarak kullanabilirsiniz.